pot-honing

Honing van de bijen weghalen, dat is toch zielig?

Honing van de bijen weghalen, dat is toch zielig?

Deze zin heb ik al regelmatig gehoord. Ja honing is het voedsel van de bijen maar dat neemt niet weg dat wij hier goed van mee kunnen en mogen genieten. Bijen halen in de regel twee zaken van bloemen. Het eerste is stuifmeel dit wordt veel gebruikt als voeding voor de jonge bijen, het tweede wat bijen van de bloemen halen is nectar.

nectar-honingbij
Deze bij neemt de nectar op

Nectar

De bloemen maken deze nectar juist aan om bestuivers te loken, het is dus zeker niet zo dat de de bloem hiermee tekort doen.
Deze nectar is in het begin zo vloeibaar als water. De bijen nemen dit op en dit komt terecht in een honingmaag oftewel honingzak, dit is een speciaal orgaan welk bijen hebben om de nectar in op te slaan, te vervoeren en te verwerken.
Hoewel een bij klein is moet ze toch 150 tot wel 1500 bloemen bezoeken alvorens deze honing maag vol is. In de Honingmaag zitten speciale enzymen die complexe suikers van de nectar omzetten in eenvoudige suikers.

honingmaag-bij
in het roze is de honingmaag van de bij te zien

Honing opslag

Deze bij vliegt dan terug naar de bijenkast(het volk) waarbij ze de honing over geeft aan een werkbij in de bijenkast. Die voegt op haar beurt ook weer enzymen toe aan de nectar en langzaam maar zeker wordt de nectar honing met een te hoge vochtigheidsgraad.
Ten slotte wordt deze honing in wording opgeslagen in een cel van de honingraat. Maar deze is nog steeds te vochtig daarom gaan de bijen gaan met de vleugeltjes wapperen om lucht circulatie in de bijenkast te krijgen, op deze manier dikken ze de honing in.

bijenraat-honing
Bijen vullen de honingraat, delen die gereed zijn worden afgedekt met bijenwas kapjes

Na een goede zomerdag hoor je dan ook ’s avonds de hele kast zoemen. Je ziet het dan niet maar het volk is hard aan het werk!
Als de honing de juiste vochtigheidsgraad heeft gekregen dekken de bijen deze cel af met een laagje bijenwas en de honing is gereed. De reden dat ze in deze honing slaan is simpelweg een bron van energie en de winter.

Wintervoorraad.

In de winter bloeien er uiteraard geen bloemen en is het te koud voor de bijen om te vliegen. De bijen gaan dan als een bal op elkaar zitten en de buitenste bijen koelen hierbij af, en als hun temperatuur te laag wordt kruipen ze naar het midden van deze bal (imkers noemen deze bal de tros, in de winter gaan de bijen dus op tros zitten). Op deze manier blijven ze heel traag in beweging en zorgen ze dat de buitenste bijen niet onderkoelen.

bijenkast-winter
In de winter is het te koud om buiten de kast te komen

Warmte

Maar deze warmte moet ergens vandaan komen daarvoor gebruiken de bijen honing. Door het eten van honing(suiker) en de energie die deze verbranding afgeeft wordt warmte opgewekt.
Op deze manier hebben ze een voorraad waarmee ze onder normale omstandigheden royaal de winter doorkomen, maar bijen produceren van nature altijd veel te veel honing.

Tenslotte zorgen ze er voor dat ergens in de natuur een grote ‘berg’ zoetigheid is, waar vele andere dieren ook van willen genieten en waar mogelijk een graantje meepikken. Omdat de bijen hier op ingespeeld zijn maken ze altijd een extra grote voorraad zodat ze altijd voldoende over houden voor zichzelf.

beer honing
Hoe groot de voorraad ook moge zijn, deze aanslag zal een volk niet overleven

Van deze eigenschap maar de imker gebruik door alvast in het voorjaar en tegen het einde van de zomer honing af te nemen.
Maar uiteraard hebben bijen wel energie nodig om de winter door te komen. Wat hierbij van belang is, is dat de bijen alleen de suiker nodig hebben voor de energie die hier in zit, ze hebben geen voedsel hieruit nodig. (al zijn er anderen die anders beweren)

Suikerwater

Laat de imker de bijen overwinteren op honing dan ontstaat zelf de kans dat de bijen in winter roer krijgen. Roer is een soort diarree die de bijenkast enorm vervuild. Aangezien de bijen in de winter niet naar buiten kunnen om hun behoefte te doen zullen ze hun ontlasting dan in de kast laten gaan. Wat voor de bijen makkelijker te verwerken is, is suikerwater. Dit is dus letterlijk en figuurlijk suiker opgelost in water. Tegen het einde van het jaar biedt de imker dit de bijen aan en de bijen zetten dit om tot honing. Hierin zitten wel de enzymen, maar niet de natuurlijke basis en suikers van nectar wat het voor de bijen lichamelijk makkelijker verwerkbaar maakt.
Voor het welzijn van de bijen is dus beter, het gaat niet per se om dat de imker de laatste beetjes honing wil hebben. Dat dit een mooi bijkomend voordeel is morgen voor zich spreken!

Honing

Honing bezit een aantal unieke eigenschappen. Indien honing niet verhit wordt boven de 40° zitten er in honing ongelofelijk veel enzymen, antioxidanten, vitamines, mineralen en sporen elementen.

pot-honing
Pot natuurzuivere honing.

doordat honing antibacterieel is heeft deze ook nog een genezende werking. Niet voor niets dat aan honing in veel culturen bijna wonderbaarlijke zaken worden toegeschreven. Ik ga zeker geen beweringen aan dat honing ziektes kan verminderen of zelfs laten verdwijnen maar een kleine zoektocht op Google zal al vlot duidelijk maken dat de genezende kracht van honing ongelooflijk is! Zeker op kleine wondjes of brandwondjes wat honing smeren is bewezen werkzaam. Zelf garandeer ik geen enkele werking aan honing, ik garandeer slechts dat deze heerlijk smaakt en vooral zoet is! Dit vooral omdat ik de feitelijke kennis niet heb om deze beweringen hard te maken. Desondanks zal ik binnenkort nog een stuk plaatsen waarin ik iets dieper op de honing en haar kracht in zal gaan.

Ook in mijn eigen keuken wordt honing veel gebruikt maar zoals veel zaken is het wel van belang dit met mate te doen. Vergeet nooit dat de positieve eigenschappen van honing verloren gaan als je deze verhit! De smaak blijft gelijk de werking niet. Zelf drink ik graag honing in mijn thee, maar dan is het puur om de lekkere smaak.

Kies voor zuivere honing

Wat wel van belang is om te weten, al deze unieke eigenschappen zitten is pure honing (ook wel eens rauwe honing genoemd) die je bij je lokale imker (en uiteraard ook bij mij mits voorradig) kunt kopen, en in enkele speciaal zaken. De honing van de super is bijna altijd bewerkt en meestal niet eens 100% honing. Hierin zitten dus alleen nog de suikers, en meestal een erg inferieure smaak. Met regelmaat merken we dan ook tijdens een proeverij dat mensen aangeven geen honing te lusten, maar als ze toch proeven geven ze ineens aan dat ze deze honing wel lusten! Je proeft het beste wat de natuur te bieden heeft ten slotte!

Heb je nog vragen of opmerkingen over bijen of honing? Twijfel dan vooral niet om hieronder te reageren!

Geraadpleegde bronnen:

http://www.honinggezond.nl/hoe-maken-bijen-honing/

http://rinekedijkinga.nl/veelgestelde-vragen/honing.html

(meer…)